Hypotheek en pensioen: zo regel je het samen

Waarom hypotheek en pensioen samenhangen

Je hypotheeklasten lopen meestal door na je pensioen, terwijl je inkomen vaak daalt. Dat verandert de balans tussen wat binnenkomt en wat eruitgaat.

Op je pensioendatum verandert je inkomen. Je salaris stopt en je krijgt AOW van de SVB en aanvullend pensioen via je werkgever of pensioenfonds. Misschien heb je daarnaast een lijfrente of banksparen.

Je bruto hypotheeklasten blijven meestal gelijk. Je netto lasten kunnen wel stijgen. Het belastingvoordeel van de hypotheekrenteaftrek wordt na je pensioen namelijk vaak kleiner. Een goede pensioenplanning kijkt daarom altijd naar je hypotheek. En andersom.

Hoe verandert je inkomen na pensionering?

Kort gezegd krijg je straks inkomen uit drie mogelijke bronnen:

• AOW: Dit is het basispensioen vanuit de overheid. Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt 2% AOW op per jaar in de 50 jaar voor de AOW-leeftijd. Heb je in het buitenland gewoond? Dan is je AOW lager.
• Aanvullend pensioen: Dit pensioen opbouwen doe je via je werkgever.
• Eigen voorzieningen: Denk hierbij aan een lijfrente, banksparen of vrij vermogen.

Het Nibud hanteert een overzichtelijke vuistregel: voor een vergelijkbaar levensniveau heb je vaak ongeveer 70% van je laatste bruto-inkomen nodig. Veel mensen halen dit niet automatisch. Op Mijnpensioenoverzicht.nl zie je precies wat je tot nu toe hebt opgebouwd.

De 57-jaar regel

Vanaf je 57e houden geldverstrekkers rekening met je toekomstige pensioeninkomen. Dit heet in de praktijk de 57-jaar regel.

Wil je vanaf die leeftijd een hypotheek aanpassen, oversluiten of afsluiten? Dan kijken banken niet meer alleen naar je salaris, maar ook naar je verwachte AOW en pensioen. Omdat dat inkomen vaak lager is, kun je vanaf je 57e meestal minder lenen.

Tip: Speelt er een verbouwing of oversluiting in je hoofd? Dan kan het verstandig zijn om dit vóór je 57e te regelen.

Goed om te weten: Er zijn uitzonderingen. Met de seniorenregeling van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) kunnen 57-plussers vaak toch een passende hypotheek krijgen, mits de maandlasten gelijk blijven of dalen. De NHG-kostengrens is € 470.000.

Extra pensioen opbouwen via lijfrente of banksparen

Met een lijfrente of bankspaarrekening kun je op een fiscaal aantrekkelijke manier extra geld opzijzetten. Dit kun je later gebruiken om je hypotheeklasten op te vangen of af te lossen.

In het kort werkt het zo:

• Je stort jaarlijks een bedrag binnen je jaarruimte.
• Dit bedrag mag je aftrekken in box 1 bij de belastingaangifte.
• Bij de uitkering betaal je belasting tegen het dan geldende tarief. Dit tarief is na je AOW-leeftijd vaak lager dan tijdens je werkzame jaren.

De jaarruimte is aan een maximaal wettelijk plafond gebonden. Hoeveel ruimte jij precies hebt, hangt af van je inkomen en je factor A. Lees hier meer over wat is lijfrente en hoe je slim kunt banksparen.

Bedrag ineens uit je pensioen

Bedrag ineens is een nieuwe keuze waarmee je tot 10% van je opgebouwde ouderdomspensioen in één keer kunt opnemen. Deze regeling is op dit moment nog niet ingegaan.

De invoering is uitgesteld naar 1 januari 2029. Tot die tijd is het niet mogelijk om bij pensionering een deel ineens op te nemen voor bijvoorbeeld het aflossen van je hypotheek.

Zodra de regeling ingaat, gelden naar verwachting deze voorwaarden:

• Je mag maximaal 10% opnemen, minder mag ook.
• Na opname moet je resterende pensioen meer zijn dan de wettelijke afkoopgrens (€ 632,63 bruto per jaar).
• Je kunt deze keuze niet combineren met een hoog-laag pensioen.

Let op: Door de eenmalige uitkering kan je inkomen in een hogere belastingschijf vallen. Toeslagen zoals zorgtoeslag of huurtoeslag kunnen daardoor lager worden of vervallen. Het Nibud waarschuwt dat de keuze fiscaal vaak nadelig kan uitpakken.

Overwaarde benutten

Met een opeethypotheek of verzilverhypotheek neem je overwaarde uit je woning op zonder dat je hoeft te verhuizen. Dit kan helpen om je pensioen aan te vullen.

Bij een opeethypotheek leen je een deel van je overwaarde van de bank. Je betaalt geen maandelijkse rente. De rente wordt opgeteld bij je schuld en pas bij de verkoop van het huis of bij overlijden verrekend.

Aanbieders zijn onder andere ABN AMRO, Florius, Onderlinge ZilverHuis Hypotheek en SocioHypotheek. Voorwaarden, rentes en leeftijdsgrenzen verschillen per geldverstrekker.

Belangrijk minpunt: Let goed op het rente-op-rente effect. Je schuld groeit hierdoor telkens sneller, waardoor je uiteindelijk minder erfenis nalaat. Vergelijk de mogelijkheden daarom altijd zorgvuldig.

Rekenvoorbeeld: bruto versus netto lasten

Hier zie je hoe hypotheek en pensioen samen kunnen uitpakken. De cijfers zijn een voorbeeld om je een idee te geven, dit is niet jouw persoonlijke berekening.

De situatie tijdens je loopbaan

Stel: je hebt een aflossingsvrije hypotheek van € 200.000 met 4% rente. Dat is € 8.000 rente per jaar, oftewel ongeveer € 667 bruto per maand.

Tijdens je werkzame jaren val je in het hoogste belastingtarief. Dat geeft een fors fiscaal voordeel via de hypotheekrenteaftrek.

Wat verandert er na je pensionering?

Na pensionering valt je inkomen vaak in een lagere belastingschijf. De hypotheekrenteaftrek is dan minder waard.

Hierdoor gebeurt het volgende:

• Je bruto rente blijft exact hetzelfde.
• Je netto hypotheeklasten kunnen daardoor stijgen.
• Dit verschil kan in de praktijk oplopen van enkele tientallen euro’s tot meer dan honderd euro per maand, afhankelijk van je exacte inkomen.

De oplossing om dit op te vangen

Stort je in de jaren voor je pensioen jaarlijks geld binnen je jaarruimte via lijfrente opbouwen? Dan gebruik je deze periode om extra inkomen te creëren waarmee je dit verschil rustig opvangt.

Wil je weten hoe dit voor jouw portemonnee uitpakt? Vraag dan een berekening op je eigen situatie aan via onze pensioenexperts.

Stappenplan: in 5 stappen grip op je lasten

Volg dit stappenplan om je hypotheek en pensioen rustig op elkaar af te stemmen:

• Maak je inkomen inzichtelijk: Log in op Mijnpensioenoverzicht.nl en bekijk je opgebouwde AOW en aanvullend pensioen.

• Bereken je hypotheeklasten na pensioen: Houd hierbij expliciet rekening met het wegvallen of dalen van de hypotheekrenteaftrek.

• Vergelijk inkomen met lasten: Pas op voor een eventueel tekort. Kijk indien nodig tijdig naar extra bijsparen, versneld aflossen of het opnemen van overwaarde.

• Benut je jaarruimte: Stort binnen je fiscale ruimte op een lijfrente- of bankspaarrekening voor extra inkomen later.

• Vraag persoonlijk advies: Een expert kijkt onafhankelijk naar jouw situatie en helpt je bij het maken van de juiste keuzes.

Veelgestelde vragen

Maandelijks pensioen nieuws ontvangen van experts?