Pensioencompensatie: wie krijgt het, hoeveel is het en wanneer loop je het mis?

In het kort

• Alleen bij een pensioenfonds, niet bij een verzekeraar of PPI
• Alleen als je op de peildatum nog actief opbouwt
• Bij ABP loopt het tot 39 procent van je pensioengrondslag
• Het bedrag gaat in je pensioenpot, niet op je rekening
• Geen wettelijk recht: elk fonds beslist zelf

Wat is pensioencompensatie?

Vroeger betaalde iedereen bij een pensioenfonds hetzelfde premiepercentage. Dat heet de doorsneesystematiek.

De premie van een jongere kan langer renderen dan die van iemand van 60. Jongeren betaalden dus mee aan oudere collega’s. Met de belofte dat zij dat later terugkrijgen. Die belofte vervalt met de Wet toekomst pensioenen. Iedereen krijgt nu een eigen pensioenpot en een gelijke premie.

Wie halverwege zijn loopbaan zit, betaalt dus wel mee maar krijgt het voordeel nooit terug. Voor die groep is compensatie bedoeld.

De peildatum: het belangrijkste woord van dit onderwerp

De peildatum is de dag waarop je fonds overstapt naar het nieuwe stelsel. Op die dag wordt bepaald wie compensatie krijgt.

• Bouw je op de peildatum actief op? Dan tel je mee.
• Ben je op de peildatum slaper? Dan tel je meestal niet mee.
• Elk fonds heeft een eigen peildatum. Die van jou is dus mogelijk anders dan die van je buurman.

Wanneer stapt jouw fonds over?

Stand per januari 2026, volgens de Rijksoverheid.

Wanneer	Aantal fondsen
Al overgestapt	30
In de loop van 2026	15
In 2027	61
Op 1 januari 2028	25

Van de 10,7 miljoen deelnemers was begin 2026 al meer dan de helft over. Er moesten toen nog 107 fondsen volgen. De fondsen uit de rij van 2026 zijn inmiddels grotendeels over, dus check altijd de actuele datum bij je eigen fonds.

Het moment van overstappen heet invaren pensioen: het collectieve vermogen wordt verdeeld over persoonlijke potten.

Wie heeft recht op pensioencompensatie?

Je komt in aanmerking als deze vier dingen kloppen:

1. Pensioenfonds. Je bouwt op bij een pensioenfonds, niet bij een verzekeraar of PPI.
2. Afspraak. Jouw fonds heeft compensatie afgesproken in het transitieplan.
3. Actief op de peildatum. Je bouwt op die dag nog op bij dat fonds.
4. Genoeg geld in kas. Veel fondsen stellen een eis aan de dekkingsgraad.

Over dat laatste punt: ABP eist een dekkingsgraad van minimaal 107 procent op 31 december 2026. Is die lager, dan gaat de eenmalige compensatie niet door. Andere fondsen hanteren eigen grenzen.

Je wordt slaper door:

• Van baan wisselen naar een werkgever bij een ander fonds
• Ontslag
• Zzp’er worden
• Volledig met pensioen gaan voor de peildatum
• Stoppen met werken

Heb je bij meerdere fondsen pensioen staan? De regel geldt per fonds. Bij fondsen waar je niet meer opbouwt ben je slaper, dus daar krijg je meestal niets.

Hoeveel pensioencompensatie krijg je?

Adviesbureau Aon rekende voor de NOS indicatieve bedragen door bij een salaris van 48.000 euro en een voltijd dienstverband.

Leeftijd	Indicatieve compensatie
40 jaar	7.000 tot 11.000 euro
50 jaar	12.000 tot 23.000 euro
60 jaar	10.000 tot 19.000 euro

Dit is een bandbreedte over meerdere fondsen heen. Verderop staan de exacte cijfers van ABP. Die vallen soms lager uit, bijvoorbeeld omdat gerekend wordt met je pensioengrondslag in plaats van je salaris, of omdat je in deeltijd werkt.

Wat dat betekent:

• Je betaalt er pas belasting over als je pensioen wordt uitgekeerdort.
• Het bedrag gaat in je pensioenpot, je krijgt het niet op je rekening
• Over twintig jaar pensioen levert dat enkele tientjes per maand extra op
• Bij gunstig rendement kan dat oplopen tot ongeveer 170 euro per maand

Zo rekenen fondsen pensioencompensatie uit

De meeste fondsen gebruiken een som die hierop lijkt:

Pensioengrondslag x deeltijdpercentage x meetel waarde x compensatiepercentage = jouw compensatie

De vier onderdelen:

• Compensatiepercentage. Hangt af van je leeftijd op de peildatum.
• Pensioengrondslag. Je salaris min de franchise, dus het deel waarover je opbouwt.
• Deeltijdpercentage. Werk je 4 dagen, dan telt 80 procent mee.
• Meetel waarde. Het deel van het jaar dat je hebt opgebouwd.

Compensatiepercentage per leeftijd: het voorbeeld van ABP

ABP heeft zijn percentages gepubliceerd. Zoek je leeftijd op 1 januari 2027 op in deze tabel.

Leeftijd	%	Leeftijd	%	Leeftijd	%
39	0%	49	39%	59	31%
40	6%	50	39%	60	29%
41	12%	51	39%	61	27%
42	19%	52	39%	62	24%
43	27%	53	38%	63	21%
44	35%	54	38%	64	18%
45	36%	55	37%	65	14%
46	37%	56	36%	66	10%
47	38%	57	35%	67	5%
48	38%	58	33%	68	0%

Wat je hier meteen ziet:

• Tussen 44 en 57 zit je altijd boven de 35 procent
• De piek ligt bij 49 tot 52 jaar: 39 procent van je pensioengrondslag
• Onder de 40 en vanaf 68 krijg je niets

Ben je jonger? Dan is er de aanvulling

ABP heeft daarnaast een aanvulling voor deelnemers van 35 tot en met 43 jaar.

Leeftijd	%	Leeftijd	%
35	1%	40	10%
36	3%	41	8%
37	6%	42	5%
38	9%	43	2%
39	12%

Ben je 39, dan krijg je dus geen compensatie maar wel 12 procent aanvulling.

Drie rekenvoorbeelden van ABP

Alle drie bij een pensioengrondslag van 35.800 euro.

Deelnemer	Som	Compensatie	Per maand bruto
Ahmed, 42, voltijd	35.800 x 100% x 100% x 19%	6.802 euro	ongeveer 81 euro, plus 21 euro uit de aanvulling
Henk, 50, 4 dagen	35.800 x 80% x 100% x 39%	11.170 euro	ongeveer 107 euro
Monique, 66, voltijd	35.800 x 100% x 100% x 10%	3.580 euro	ongeveer 20 euro

En twee die niets krijgen

• Ruben, 27. Staat aan het begin van zijn loopbaan. Geen compensatie en geen aanvulling.
• Betty, 67. Is al met pensioen en bouwt niets meer op. Geen compensatie.

Dit is wat een baanwissel kost. Henk uit het voorbeeld hierboven stapt in november 2026 over naar een fonds dat al is overgestapt. Hij is op 1 januari 2027 geen actieve deelnemer meer bij ABP. Zijn 11.170 euro, ofwel ongeveer 107 euro per maand, gaat niet door.

Zit je niet bij ABP? Dan zijn de percentages anders, maar de opbouw van de som is bij veel fondsen vergelijkbaar. Vraag de percentages op bij je eigen fonds.

Loop je bij een baanwissel altijd pensioencompensatie mis?

Nee. Je loopt alleen risico in een heel specifieke situatie.

Jouw situatie	Risico
Je oude fonds moet nog overstappen en je nieuwe uitvoerder is al over	Groot
Je nieuwe werkgever zit bij hetzelfde fonds	Geen
Je oude fonds is al over en je hebt compensatie gehad	Geen
Je nieuwe fonds moet nog overstappen	Geen tot klein
Je pensioen loopt via een verzekeraar of PPI	Speelt hier niet

Voorbeeld van de risicosituatie

Je werkt bij de overheid en bouwt op bij ABP. In september 2026 stap je over naar de zorg, waar PFZW de uitvoerder is.

• Je valt tussen wal en schip
• ABP heeft peildatum 1 januari 2027, dus daar ben je geen actieve deelnemer meer
• PFZW is al over, dus daar is de verdeling al geweest

Jouw situatie: krijg je compensatie of niet?

Situatie	Compensatie?
Je werkt gewoon door bij dezelfde werkgever	Ja, als je fonds compenseert
Je wisselt van baan binnen hetzelfde fonds	Ja, je blijft actief
Je wisselt naar een fonds dat al over is	Meestal niet
Je wordt ontslagen voor de peildatum	Meestal niet
Je wordt zzp’er	Meestal niet
Je gaat met deeltijdpensioen	Deels, over het deel dat je nog opbouwt
Je gebruikt de RVU regeling en stopt met opbouwen	Meestal niet
Je bent arbeidsongeschikt	Vaak wel, maar met eigen rekenregels
Je zit in de WW	Verschilt per fonds, vraag het na

Stop je met werken via de rvu regeling of met vroegpensioen? Reken dan mee dat je de compensatie mogelijk misloopt. Dat kan duizenden euro’s schelen in de afweging.

Pensioenfonds, verzekeraar of PPI: dit is het verschil

Stel jezelf eerst deze vraag: waar loopt mijn pensioen? Niet: wissel ik van baan?

	Pensioenfonds	Verzekeraar of PPI
Doorsneesystematiek	Ja, die verdwijnt nu	Nee, die was er nooit
Compensatie uit collectief vermogen	Mogelijk	Meestal niet
Waar let je dan wel op	Peildatum en transitieplan	Eerbiedigende werking

Wat is eerbiedigende werking?

Bij een verzekeraar of PPI loopt de premie vaak op met je leeftijd. Werkgevers mogen die oplopende premie blijven gebruiken voor werknemers die al vóór 1 juli 2023 in de regeling zaten.

• Stap je over naar een nieuwe werkgever, dan vervalt dat recht
• Je nieuwe werkgever mag je alleen nog een vlakke premie aanbieden
• Rond je vijftigste kan dat schelen in je opbouw
• Sommige werkgevers compenseren dat in de premie of het salaris

Dit is een ander effect dan de compensatie uit het nieuws. Maar het is wel geld.

In 5 stappen: check of jij compensatie krijgt

1. Pak je overzicht. Log in op mijnpensioenoverzicht.nl of pak je laatste pensioenoverzicht.
2. Kijk wie je uitvoerder is. Een pensioenfonds, een verzekeraar of een PPI.
3. Zoek de peildatum. Zit je bij een fonds? Die datum staat op hun site.
4. Check het transitieplan. Is er compensatie afgesproken, en voor welke groep?
5. Vraag je nieuwe werkgever. Welke uitvoerder en welke regeling gelden daar?

Vraag dit voordat je tekent

Ga je van baan wisselen, met vervroegd pensioen of akkoord met een ontslagvoorstel? Stel dan deze zeven vragen.

Aan je huidige fonds of werkgever

1. Wat is de peildatum van dit fonds?
2. Krijg ik compensatie, en om welk bedrag gaat het ongeveer?
3. Wat gebeurt er met dat bedrag als ik voor de peildatum vertrek?
4. Kan ik mijn opbouw vrijwillig voortzetten tot de peildatum, en wat kost dat?

Aan je nieuwe werkgever

5. Welke pensioenuitvoerder gebruiken jullie: een fonds, een verzekeraar of een PPI?
6. Is dat fonds al overgestapt naar het nieuwe stelsel?
7. Willen jullie het verschil compenseren in salaris of premie?

Die laatste vraag is gewoon onderhandelbaar, net als je salaris.

Loop je het toch mis? Dit kun je doen

Je hebt geen wettelijk recht op compensatie, dus juridisch sta je zwak. Toch zijn er vier routes.

• Schuif je startdatum op. Een paar maanden later beginnen kan al genoeg zijn. Dit is verreweg de effectiefste stap.
• Vraag je nieuwe werkgever om het verschil. Zet het bedrag op papier en behandel het als onderdeel van je arbeidsvoorwaarden.
• Bespreek het bij een vaststellingsovereenkomst. Bij ontslag is compensatie in de vergoeding bespreekbaar.
• Check vrijwillige voortzetting. Dat mag lang niet altijd en is vaak duur, maar vragen kost niets.

En de politiek?

Op 18 mei 2026 zei minister Vijlbrief van Sociale Zaken toe een laatste poging te doen om een oplossing te vinden voor deze groep. Hij noemde het probleem groot genoeg om naar te kijken, maar temperde de verwachtingen.

In de Tweede Kamer lag daarbij het voorstel om mensen hun opbouw te laten voortzetten in hun oude fonds tot de uiterste transitiedatum, eventueel met terugwerkende kracht. Een concrete oplossing is er op dit moment nog niet.

Wissel je toch van baan? Weeg dit af

Een goede baan laten lopen om je pensioen is bijna nooit slim. Een hoger salaris werkt jarenlang door in je opbouw.

• Hoeveel loop je mis? Vraag een indicatie op bij je fonds.
• Hoeveel gaat je salaris omhoog? En wat betekent dat voor je opbouw?
• Kun je later starten? Een paar maanden opschuiven tot na de peildatum kan al genoeg zijn.
• Wil je nieuwe werkgever bijleggen? Vraag het gewoon.

Veelgestelde vragen over pensioencompensatie

Kort samengevat

Vraag	Antwoord
Wat is het?	Een extra storting in je pensioenpot bij de overstap naar het nieuwe stelsel
Voor wie?	Actieve deelnemers bij een pensioenfonds, vooral 40 tot 60 jaar
Hoeveel?	Bij ABP tot 39 procent van je pensioengrondslag
Wanneer?	Op de peildatum van je fonds, uiterlijk 1 januari 2028
Hoe berekend?	Grondslag x deeltijd x meetelwaarde x leeftijdspercentage
Grootste risico?	Vertrekken vlak voor de peildatum van je fonds

Wil je weten wat er verder verandert? Lees dan verder over het nieuwe pensioenstelsel.

LET OP: Dit is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies.

Maandelijks pensioen nieuws ontvangen van experts?