Lijfrente afkopen zonder boete en inkomstenbelasting: kan dat?

Geschreven door
Marlies Hensen Pensioen expert
Laatste update: 25 juli 2026 • 3 minuten leestijd
Wil je jouw lijfrente in één keer opnemen zonder onnodige kosten? Dan is het slim om te weten wat er fiscaal gebeurt. Je kunt de boete (revisierente) soms voorkomen, maar volledig zonder inkomstenbelasting afkopen kan bijna nooit. In dit artikel lees je precies hoe het zit en hoe je je belastingdruk zo laag mogelijk houdt.

Inhoudsopgave

    Het korte antwoord

    • Een kleine lijfrente (waarde tot €5.513 in 2026) koop je af zonder revisierente. Je betaalt dan alleen inkomstenbelasting.
    • Ligt de waarde hoger? Dan betaal je 20% revisierente bovenop de belasting, tenzij een uitzondering geldt.
    • Helemaal zonder inkomstenbelasting afkopen kan bijna nooit. De afkoopsom telt altijd mee als inkomen in box 1.

    Wat betekent lijfrente afkopen zonder boete en inkomstenbelasting?

    Afkopen betekent dat je het hele opgebouwde kapitaal van je wat is lijfrente in één keer laat uitkeren. Je krijgt dan een bedrag ineens in plaats van periodieke uitkeringen.

    Dat klinkt aantrekkelijk, maar er zitten fiscale gevolgen aan vast. Je betaalt inkomstenbelasting over de afkoopsom, en bij grotere bedragen komt daar een boete bovenop. Die boete heet revisierente. Meer hierover lees je bij afkoop pensioen en belasting.

    Kun je een lijfrente echt afkopen zonder belasting?

    Nee, helemaal zonder belasting kan bijna nooit. De afkoopsom wordt in het jaar van afkoop bij je inkomen in box 1 opgeteld, en daar betaal je inkomstenbelasting over.

    Wat je wél kunt beïnvloeden, is de boete en de hoogte van de belasting. De term “zonder boete en inkomstenbelasting” gaat vooral over het voorkomen van de revisierente en het beperken van je belastingdruk. Volledig belastingvrij afkopen is geen realistische optie.

    Wanneer betaal je geen revisierente?

    De revisierente is een fiscale boete van 20% die je normaal gesproken bij afkoop betaalt. In een aantal situaties hoef je die niet te betalen.

    • Kleine lijfrente: is de waarde niet hoger dan €5.513 (bedrag 2026)? Dan geldt de regeling afkoop kleine lijfrente en betaal je geen revisierente. Je betaalt dan alleen inkomstenbelasting.
    • Tegenbewijsregeling: koop je binnen tien jaar na het afsluiten af? Dan mag je de revisierente op een andere manier laten berekenen. Dat pakt soms lager uit dan de vaste 20%.
    • Arbeidsongeschiktheid: ben je (deels) arbeidsongeschikt en heb je de AOW-leeftijd nog niet bereikt? Dan kun je onder voorwaarden afkopen zonder revisierente, tot een jaarlijks maximumbedrag.

    Ligt de waarde boven de €5.513 en geldt geen uitzondering? Dan betaal je naast de inkomstenbelasting die 20% revisierente over de afkoopsom.

    Hoeveel belasting betaal je bij afkoop in 2026?

    De afkoopsom telt mee als inkomen in box 1. Hoeveel belasting je betaalt, hangt af van je totale inkomen dat jaar. Voor iedereen die de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt, gelden in 2026 deze schijven:

    Tot €38.883: 35,75%
    Van €38.883 tot €78.426: 37,56%
    Boven €78.426: 49,50%

    Heb je de AOW-leeftijd al bereikt? Dan is het tarief in de eerste schijf lager, omdat je geen AOW-premie meer betaalt.

    Wat kost afkoop bij een groter bedrag?

    Bij een grotere afkoop kan het snel oplopen. Je betaalt dan inkomstenbelasting én 20% revisierente over de afkoopsom.

    Een voorbeeld met een afkoopsom van €55.000:

    • De revisierente is 20%, dus €11.000 gaat sowieso naar de Belastingdienst.
    • Daar bovenop komt de inkomstenbelasting tegen jouw tarief in box 1.
    • Heb je al een hoog inkomen, dan valt een deel van de €55.000 in de hoogste schijf en kan de totale druk oplopen tot rond de 70%.

    Hoeveel je netto overhoudt, hangt dus vooral af van je overige inkomen dat jaar. Reken jouw situatie daarom vooraf door met afkoop pensioen berekenen.

    Wat doen je afgetrokken premies met de belasting?

    De belasting die je betaalt, hangt samen met de premies die je eerder hebt afgetrokken. Zie ook pensioenpremie aftrekbaar voor hoe die aftrek werkt.

    • Heb je alle premies afgetrokken? Dan is de volledige afkoopsom belast.
    • Heb je niet alles afgetrokken? Dan is dat deel niet nog een keer belast. Vraag hiervoor een Verklaring niet-afgetrokken premies aan bij de Belastingdienst.

    Welke fouten kun je beter voorkomen?

    Veel mensen onderschatten de belastingdruk bij afkoop. Denk daarom goed na voordat je deze stap zet. Zo voorkom je dat je achteraf voor een tegenvaller komt te staan.

    Reken vooraf uit wat je netto overhoudt.
    Check of je onder de grens voor een kleine lijfrente valt.
    Kijk of spreiden over meerdere jaren voordeliger is dan alles ineens.

    Veelgestelde vragen over bruto netto berekeningen

    Lees ook

    Wil je zeker weten wat in jouw situatie het voordeligst is? Bekijk dan ook deze artikelen:

    Maandelijks pensioen nieuws ontvangen van experts?

    Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Pensioen.nl

    Ontvang maandelijks het laatste pensioen nieuws!


    Reacties

    Er zijn nog geen reacties geplaatst.

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *